| Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu |
|
|
|
|
TARIM İŞÇİLERİ SOSYAL SİGORTALAR KANUNU Kanun Numarası: 2925 Resmi Gazete Tarih: 20.10.1983; Sayı: 18197 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler Amaç: Madde 1 - Bu Kanunun amacı, tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır. Kapsam: Madde 2 - Sosyal güvenlik kanunları kapsamı dışında olanlarla, bu kanunlara göre malullük, emeklilik (yaşlılık) aylığı, sürekli tam işgöremezlik geliri almayanlardan; süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet akdiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar. Tanımlar: Madde 3 - Bu Kanunda geçen; a) Sigortalı: Bu Kanuna göre sigortalı sayılan kimseleri, b) İşveren: Sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzelkişileri, c) İşveren vekili: İşveren adına ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseleri, d) İşyeri: Sigortalıların işlerini yaptıkları yerleri, e) Süreksiz iş: Nitelikleri bakımından en çok 30 işgünü süren işleri, f) Gelir: Sigortalıya ve hak sahiplerine, işkazaları ile meslek hastalıkları sigortasından yapılan tahsise bağlı ödemeyi, g) Aylık: Sigortalıya veya hak sahiplerine malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasından yapılan tahsise bağlı ödemeyi, h) Hak sahibi: Sigortalının veya bu Kanuna göre aylık veya gelir almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına hak kazanan eş ve çocuklarını, i) Kurum: Sosyal Sigortalar Kurumunu, j) Sosyal güvenlik kuruluşları: T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıkları, k) Katsayı: Her yıl bütçe kanunu ile tespit edilen ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi Devlet memurlarının aylıklarına uygulanan katsayıyı, l) İş kazası: Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada ve işi ile ilgili olarak meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olayı, m) Meslek hastalığı: Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhı arıza hallerini, İfade eder. Sigortalı sayılmayanlar: Madde 4 - Bu Kanunun uygulanmasında; a) 18 yaşını doldurmamış olanlar, b) Sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya kesenek ödemekte olanlar, c) Dul, yetim aylığı veya Sosyal Sigortalar Kurumundan geçici veya sürekli kısmi işgöremezlik geliri alanlar hariç, sosyal güvenlik kuruluşlarından emeklilik (yaşlılık) veya malullük aylığı ile sürekli tam işgöremezlik geliri almakta olanlar, aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunmuş olanlar, d) 1/7/1976 tarih ve 2022 sayılı Kanuna göre aylık bağlananlar, Sigortalı sayılmazlar. Sigortalılığın başlangıcı: Madde 5 - Bu Kanun kapsamına girenler, yazılı istekte bulundukları tarihi izleyen yılbaşından itibaren sigortalı sayılırlar. Sigortalılığın sona ermesi ve kesintiye uğraması: Madde 6 - Sigortalı olanlardan; a) Primlerini, ait olduğu yılı takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar ödemeyenler ile ödedikleri halde aynı süre içinde Kuruma tevsik etmeyenlerin, o yılın bir Ocak gününden itibaren, b) Sigortalılıklarına devam etmek istemediklerini Kuruma yazılı olarak bildirenlerin, bu bildiriminin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren, c) Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlamaları nedeniyle prim veya kesenek kesilmeye başladığı tarihten itibaren, Sigortalılıkları sona erer. (c) bendi uyarınca sigortalılıkları sona erip de sosyal güvenlik kuruluşları ile ilgilerinin kesilmesi nedeniyle prim veya kesenek ödenmesine son verilenlerin sigortalılıkları, prim veya kesenek ödenmesine son verildiği tarihi izleyen aybaşından itibaren kendiliğinden başlar. İKİNCİ KISIM; Sigorta Yardımları BİRİNCİ BÖLÜM İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları Sigortası Sağlanan yardımlar: Madde 7 - İş kazaları ile meslek hastalıkları halinde sağlanan yardımlar şunlardır: a) Sağlık yardımı yapılması, b) Sürekli işgöremezlik hallerinde gelir verilmesi, c) Protez araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi, d) Cenaze masrafı karşılığı verilmesi, e) Sigortalının ölümünde hak sahiplerine gelir bağlanması. Bu yardımlardan yararlanılabilmesi için işkazasının olduğu tarihten en az üç ay önce sigortalının tescil edilmiş olması ve sigorlalılığın sona ermemiş bulunması şarttır. Sürekli işgörmezlik gelirine hak kazanma: Madde 8 - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 10 azalmış bulunduğu Kurumca tespit edilen sigortalı, sürekli işgöremezlik gelirine hak kazanır. Sürekli işgöremezlik geliri almakta olan veya bu geliri sermayeye çevrilerek ödenmiş bulunan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği Kuruma ait veya Kurumun sevk edeceği sağlık tesisleri sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit olunur. Sürekli işgöremezlik gelirinin hesaplanması: Madde 9 - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu bağlanacak sürekli işgöremezlik geliri sigortalının mesleğinde kazanma gücünün tamamını veya bir kısmını yitirmiş bulunmasına göre hesaplanır. Sürekli tam işgöremezlikte sigortalıya, gösterge tablosundaki en düşük göstergenin katsayı ile çarpımının % 60'ına eşit aylık gelir bağlanır. Sürekli kısmi işgöremezlikte sigortalıya bağlanacak gelir, tam işgöremezlik geliri gibi hesaplanarak, bunun işgöremezlik derecesi oranındaki tutarı kendisine verilir. İş kazasını bildirme ve hekim tavsiyesine uymazlık: Madde 10 - İş kazası engeç kazadan sonraki iki gün içinde işverene veya Kuruma bildirilir. İş kazası veya meslek hastalığı dolayısıyla hekimin bildirdiği tedbir ve tavsiyelere uymaması yüzünden malul kalmasına veya malullük derecesinin artmasına sebep olan sigortalının sürekli işgöremezlik gelirinin kendisine yüklenebilecek kusurun raporda belirtilen oranındaki kısmı Kurum tarafından düşürülebilir. Şu kadar ki, bu düşürme % 50'yi geçemez. Kurumun yazılı bildirisine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen sigortalıya, tedavi için Kuruma başvuracağı tarihe kadar sağlık yardımı yapılmayacağı gibi sürekli işgöremezlik geliri de verilmez. Eş ve çocuklara gelir bağlanması: Madde 11 - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının tahsis yapılmasına hak kazanan kimselerine aşağıdaki hükümlerde belirtilen oran ve şartlarda gelir bağlanır. Ölen sigortalının 9 uncu madde gereğince hesaplanacak gelirinin; a) Dul karısına % 50'si, gelir alan çocuğu bulunmaması halinde ise % 75'i, b) Sigortalı kadının ölüm tarihinde çalışamayacak durumda malul veya 55 yaşını doldurmuş olup da geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen kocasına % 50'si, gelir alan çocuğu bulunmama- sı halinde ise % 75'i, c) 18 yaşını veya ortaöğrenim yapması halinde 20, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurmamış veya yaşları ne olursa olsun çalışamayacak durumda malul bulunan erkek çocukları ile herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi bir işte çalışmayan veya buralardan aylık veya gelir almayan, yaşları ne olursa olsun evli olmayan kız çocuklarının her birine % 25'i, d) (c) bendinde belirtilen ve sigortalının ölümü ile anasız ve babasız kalan veya sonradan bu duruma düşenlerle ana ve babaları arasında evlilik bağlantısı bulunmayan veya sigortalı babanın ölümü tarihinde evlilik bağlantısı bulunmakla beraber anaları sonradan evlenenlerin her birine % 50'si, Oranında aylık gelir bağlanır. Sigortalının ölümü tarihinde 18 veya 20 yaşını doldurmuş olup, gelire hak kazanmamış durumda olan erkek çocuklar, sonradan öğrenim yaparlarsa (c) bendindeki haklardan yararlanırlar. Sürekli işgöremezlik geliri, sermaye olarak ödenmiş bulunan sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, sigortalıya verilen sermaye nazara alınmaksızın bu Kanun hükümlerine göre gelir bağlanır. Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş veya babalığı hükme bağlanmış çocuklar ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocuklar bağlanacak gelirden yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanırlar. Hak sahibi eş ve çocuklara bağlanacak aylık gelirlerin toplamı, sigortalının bu Kanuna göre tespit edilen göstergesinin katsayı ile çarpımının % 60'ını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için, gerekirse hak sahiplerinin tahsis miktarından orantılı olarak indirimler yapılır. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün % 50 veya daha fazlasını kaybederek sürekli işgöremezlik geliri almakta iken ölenlerin de ölümün maluliyete esas olan iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmadığına bakılmaksızın hak sahiplerine gelir bağlanır. Bağlanan gelirin kesilmesi: Madde 12 - Sigortalının dul eşi evlenirse geliri kesilir. Gelirin kesilmesine yol açan evlenme son bulunca gelir yeniden bağlanır. Sonraki eşinden de gelir almaya hak kazanan dul eşe bu gelirlerden fazla olanı ödenir. Sigortalının kız çocuklarına bağlanan gelirler herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi işlerde çalışmaya başladıkları veya evlendikleri tarihi takip eden dönem başından itibaren kesilir. Gelirin kesilmesine yol açan sebebin son bulması halinde, bu tarihi takibeden aybaşından itibaren herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi bir işte çalışmamak veya buralardan aylık veya gelir almamak kaydıyla yeniden gelir bağlanır. Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da gelir almaya hak kazanan kimseye bu aylıklardan fazla olanı ödenir. Sigortalının erkek çocuklarına bağlanan gelirler; çocuğun 18 yaşını, ortaöğrenim yapması halinde 20 yaşını, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurduğu tarihe kadar devam eder. Belirtilen yaşları doldurdukları tarihlerde çalışamayacak durumda malul olan çocukların aylıkları, bu yaşları doldurduktan sonra da kesilmez. İKİNCİ BÖLÜM Hastalık Sigortası Sağlanan yardımlar: Madde 13 - Sigortalıya, iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası kapsamı dışında kalan hastalıklarda, aşağıda belirtilen yardımlar sağlanır: a) Sağlık yardımı yapılması, b) Ağız protezleri dışındaki protez araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi. Sağlık yardımlarının kapsamı ve yararlanma şartları: Madde 14 - Hastalık halinde sigortalıya yapılacak sağlık yardımları sigortalının; a) Hekime muayene ettirilmesi, hekimin göstereceği lüzum üzerine teşhis için gereken klinik ve laboratuvar muayenelerinin yaptırılması ve tedavisinin sağlanması, b) Teşhis ve tedavi için gerekirse sağlık müessesesine yatırılması, c) Tedavisi süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtalarının sağlanması, Hallerini kapsar. Ancak ayakta yapılan tedavilerde verilen ilaç bedellerinin % 20'sini sigortalı öder. Bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımları, sigortalının sağlığını koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma amacını güder. Sigortalının bu maddede belirtilen sağlık yardımlarından yararlanabilmesi için hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde bu Kanuna göre 120 gün prim ödemiş olması şarttır. Sağlık yardımlarının süresi: Madde 15 - Sağlık yardımları sigortalının iyileşmesine kadar devam eder. Ancak bu yardımlar sigortalının Kurumca tedavi altına alındığı tarihten başlayarak 18 ayı geçemez. Kurum, sigortalının iyileşmesine yarayacak veya işgöremezliğini az çok gidermesi için gerekli görülecak protez araç ve gereçlerini, yukarıda yazılı sağlık yardımları süresi ile bağlı olmaksızın sağlamak, onarmak ve tespit edilen süre ve şartlarla yenilemekle yükümlüdür. Eş ve çocuklara sağlık yardımı yapılması: Gelir ve aylık almakta olanlar ile aile bireylerine sağlık yardımı yapılması: ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Yaşlılık aylığının hesaplanması: Aylığın başlangıcı: Aylığın kesilmesi ve yeniden bağlanması: Geçici Madde 1 - (2925 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
|