| Gestasyonel (Gebeliğe Bağlı) Diyabet |
 |
 |
 |
|
Daha önce diyabetik olmayan bir gebede hamileliğin seyri sırasında ortaya çıkan diyabete gestasyonel diyabet adı verilir. Hamileliğin seyri sırasında anne karnındaki fetusun gelişmesini sağlamaya yönelik olarak glikoz metabolizmasında bir takım değişiklikler olur. Plasentadan salgılanan HPL (İnsan Plasental Laktojeni) adlı hormon gebelikte fetusa yeterince glukoz ulaşmasını sağlamak amacıyla insülinin kan şekerini düşürücü etkisine ters yönde çalışır. Sonuçta gebelik doğal bir hiperglisemi eğilimi ile özellenir. Bu eğilim bazen patolojik boyutlara ulaşabilir, özelliklede HPL'nin en etkili olduğu 24. gebelik haftasından itibaren gebede diyabet gelişebilir. Bu durum tüm gebeliklerin yaklaşık %5'inde ortaya çıkar.
Daha önceki gebeliğinde iri bebek doğurmuş (4 kg'dan fazla), anomalili bebek doğurmuş, birden çok düşük yapmış, gestasyonel diyabet geçirmiş, hamilelik öncesi aşırı kilosu olan, 1.dereceden akrabalarında diyabet bulunan gebeler ve halen devam eden gebeliğinde bebeği gebelik haftasından iri olan, bebeği karnındayken ölmüş olan, amnios sıvısında fazlalık saptanan, beklenenden fazla kilo alan gebelerde gestasyonel diyabet bulunabilir ya da ilerleyen hamilelik dönemlerinde gelişebilir. Gestasyonel diyabet tanısını almış gebelerin ancak yarısında bu risk faktörlerinden bir bulunmaktadır. Bu nedenle hiç bir şikayeti olmasa bile tüm gebeler 24.-28. gebelik haftalarında şeker hastalığı tarama testine tabi tutulurlar. Getasyonel diyabete yönelik tarama testinin bu haftalarda yapılmasının temel nedeni; HPL hormonunun kanda en yüksek seviyelere bu dönemde ulaşması ve doğal olarak diyabet gelişme riskinin en çok bu dönemde olmasıdır. Bu tarama testinde kişinin aç ya da tok olmasına bakılmaksızın günün herhangi bir saatinde 50 gr saf glikozun suda hazırlanan eriyiğinin içilmesinden bir saat sonra tokluk kan şekeri ölçülür. Testte bozukluk çıkması (140 mg/dl'den yüksek kan şekeri değeri saptanması) mutlaka diyabet olduğunu anlamına gelmemektedir. 50 gram glikoz ile yapılan tarama testi bozuk çıkan her gebeye mutlaka 100 gram glikoz kullanılarak yapılacak olan oral glikoz tolerans testi (şeker yükleme testi) (OGTT) yapılmalıdır. Gestasyonel diyabet tanısı ancak bu testin de bozuk çıkması ile konulabilir. Tarama testi bozuk çıkan gebelere doğrulama testi uygulandığında, bu gebelerin ancak %15'nde gestasyonel diyabet olduğu görülmektedir. 100 gram glikoz ile yapılan şeker yükleme testi 12 saatlik açlığı takiben hazırlanan glikozun sudaki çözeltisinin gebeye içirilmesi, içirilmeden hemen önce ve sonraki 3 saat boyunca saatlik olarak alınan kanda glukoz düzeyinin ölçülmesi ile yapılır. Yapılan bu 4 şeker ölçümünden 2 tanesinin hedeflenen değerlerden yüksek çıkması gestasyonel diyabet tanısını koydurtur. Sadece 1 değerin yüksek olması tanı koydurtmaz, ancak bu hastanın yakın takip edilmesi, gereğinde testin tekralanması gerekmektedir. Yüksek gestasyonel diyabet gelişme riski olan gebelere tarama testi yapmadan da direkt olarak bu şeker yükleme testi yapılabilir. Gestasyonel diyabetin anne adayı ve bebek için riskleri; diyabetin gebelik öncesinde varolduğu durumlardakine benzerdir. Gestasyonel Diyabette Takip ve Tedavi Gebelikte diyabet tanısı alan gebeler derhal tüm organ sistemleri fonksiyonu açısından gözden geçirilir. Bu aşamadan sonra hastanın takibi normal bir gebeninki gibi olmayıp, daha sık muayeneye gelme, her kontrolde uygulanan diyet ve/ veya insülin tedavisinin kan şekeri değerlerine etkisinin değerlendirilmesi, gebenin evde kendiliğinden yaptığı kan şekeri ölçümlerinin değerlendirilmesi ve diyet ve insülin tedavisinin gözden geçirilip düzenlenmesi gerekmektedir. Kontroller esnasında ultrason incelemesiyle bebekte irileşme, polihidramnios aranır. Belli bir gebelik haftasından sonra (36. hafta) bebeğin iyilik hali özel testlerle (NST, BFP gibi) haftada bir ve belli bir gebelik haftasından sonra haftada iki kez takibe alınır. Gebeliğin son haftalarında (38.hafta) insülin kullanan anne adayının hastaneye yatırılması, kan şekeri düzeylerinin daha sıkı takip edilemsi ve doğumun nasıl yapılacağına karar verilmesi sıklıkla gerekmektedir. Diyetle kan şekeri regüle olan diyabetik gebede doğumun kendiliğinden başlaması beklenebilir, insülin kullananlarda ise sıklıkla 40.gebelik haftasının geçmemesi istenir. Bunun için 40.haftaya giren insülin kullanan gebede doğum kendiliğinden başlamamışsa indüksiyon denen yöntemle dışardan müdehale ile başlatılır. Sezeryan, iri bebek gelişmesi yada anne ve/veya bebeğe ait özel bir neden varsa tercih edilir. Bu özel durumlar yoksa kontrol altında bir diyabetik gebe normal doğum yapabilir, hatta bu tercih edilir. Diyabetik gebenin doğumu, tam teşekküllü bir hastanede, bu konuda özel eğitim almış jinekolog tarafından ve yine bu konuda deneyimli ve hazırlıklı çocuk hastalıkları uzmanlarına haber verilerek yapılmalıdır. |
Bu site hastalar, öğrenciler ve konuya ilgi duyanlar için kurulmuş olup tamamıyla bilgilendirmeye yöneliktir. Sitede kullanılan her bilgi, aynı amaçlar doğrultusunda, kaynak gösterilmek şartıyla kullanılabilir veya kopyalanabilir. Sitede yer alan bilgiler profesyonel tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sitede yer alan doktor bilgilerinde değişiklik olmuş olabilir. Lütfen değişiklikleri bildiriniz.