| Zayıflamada davranış değişikliği tedavisi |
|
|
|
|
Yeme İsteğini Ortadan Kaldırma Davranışı · Televizyonda yiyeceklerle ilgili olan program ve reklamları seyretmemeye çalışın. · Evde enerjisi yüksek (tatlı, kuruyemiş gibi) yiyecekler bulundurmayın. · Yiyecekleri göremeyeceğiniz şekilde dolaplarda tutun. · Diyetinize uygun olmayan besinleri buzdolabının arka tarafında bulundurun. · Belirli bir yerde oturarak yemek yiyin. Örneğin mutfak dışında yemek yemeyin. · Yemek biter bitmez masayı terk edin. · Kalan yemeğinizi uygun şekilde paketleyerek başka bir zamanda kullanmak üzere saklayın. · Canınız sıkıldığında bir şeyler atıştırmak yerine başka aktivitelerle meşgul olun. · Aralarda canınız bir şey yemek istediğinde 10 - 15 dakika bekleyin. Bu sırada yeme isteğiniz ortadan kalkabilir. · Buzdolabınıza kilolu veya zayıf iken çektirdiğiniz bir fotoğrafınızı yapıştırın. · Uzun zamandır giyemediğiniz bir kıyafeti dolabınızın içine değil, dışına asın. Yemeyi Geciktirme ve Yenenlerin Miktarını Azaltma Davranışı · Yeme isteği duyduğunuzda 2 bardak su için. · Canınız yemek istediğinde kendinizi ince olarak hayal edin. · Daha az miktarda yemek yapın. · Yemek tarifinde bir ölçü yağ koyun deniyorsa, siz yarım ölçü koyun. · Yemek için küçük, yağsız salata için büyük tabak kullanın. · Masaya yemeği servis tabağı veya kasesi ile getirmeyin. · Servis yapılan kaşık ve kepçenin küçük boy olmasına dikkat edin. · Aile bireyleri ile yiyorsanız önce onların yemeğini koyun, kendinize az bırakın. · Yemeğe başlamadan önce yavaş yavaş elliye kadar sayın. · Yemeğinize konsantre olun ve keyfini çıkarın. · Yavaş yiyin, lokmaları küçültün ve çok iyi çiğneyin. · Yemek yerken başka şeylerle (okuma, TV seyretme gibi) uğraşmayın. · Her lokmadan sonra çatalı, kaşığı tabağa bırakın. · Yediğinizi bir porsiyon ile sınırlayın. · Yemeği birkaç dakika bırakarak yanınızdakilerle konuşun. · Yemek süresini uzatın. Unutmayın, tokluk hissi 20. dakikada oluşur. · Yemeğin yağlı kısmını tabakta bırakın. · Tatlıya başlamadan önce bekleyin ve gerçekten aç olup olmadığınıza karar verin. · Tam olarak doyduğunuzda değil, açlığınız geçtiği zaman yemeği bırakın. · Annenizin sözlerini unutun, tabaktakileri bitirmek zorunda değilsiniz. · Ayrıca yemek öncesinde, yemek esnasında ve yemek sonrasında birer bardak su için. Yediklerinizi Harcama ve Öğün Geçiştirmede Uzlaşma · Yememeniz gereken herhangi bir yiyeceği çok istiyorsanız yiyin, fakat o yiyecekle aldığınız kaloriyi yürüme veya bir başka aktivite ile harcayın. · Özel bir olay nedeni ile (parti, davet gibi durumlarda) diyet dışındaki yiyeceklerden azar azar yiyin, fakat onu izleyen öğünü sadece sebze salatası ile geçiştirin. · Öğün aralarında yeme isteği duyduğunuzda su içerek bir süre bekleyin. Açlık duygunuz geçmiyorsa enerjisi düşük sebze - meyve yiyin. Alışverişe Yönelik Öneriler · Alışverişe çıkmadan önce bir liste hazırlayın ve listeye sadık kalın. · Yiyecek alışverişine tok karına çıkın. · Alışverişe çıkarken yanınızda az para taşıyın ve kredi kartı kullanmayın. · Marketlerde, diyetinize uygun olmayan besinlerin bulunduğu reyonlara uğramayın. · Her zaman için ihtiyacınız kadar alın, fazla almazsanız yemezsiniz. · Yenmeye hazır besinleri satın almaktan sakının. · Satın alırken aynı gruptaki besinlerin enerjisi düşük olanını seçin (Örnek: Yağlı peynir yerine yağsız peynir alınız). · Satın alırken meyvelerin küçüklerini seçin. Planlı Olmaya Yönelik Öneriler · Önerilen yiyecekleri planlanan zamanlarda tüketin. Asla öğün atlamayın. · Doymadığınız taktirde yemekten tekrar alma şansının olduğunu düşünerek tabağa mümkün olduğu kadar az yemek koyun. · Aile bireyleri ile konuşarak yanınızda diyete uygun olmayan yiyecekleri yememelerini sağlayın. · Tabakta yemek bırakmaktan çekinmeyin, hatta tabakta bir miktar yemek bırakmayı alışkanlık haline getirin. Kalanı ara öğünlerde tüketebilirsiniz. · Çevrenizdekileri yememeniz gereken yiyecekleri ikram etmemeleri, ısrarcı olmamaları ve hediye olarak getirmemeleri konusunda uyarın. Örnek olarak; tatlı yerine sebze ve meyve isteyebilirsiniz. · Özel günleri ve bu günlerde neler yeneceğini önceden planlayın. · Boş zamanlarda yiyecek atıştırmak yerine egzersiz yapın. Evinizde veya işyerinizde egzersiz için belirli bir alan bırakın. · Düzenli dışkılama alışkanlığı edinin (her sabah kalkınca). · Haftada bir gün, aynı kıyafetlerle, aynı baskülde, sabah aç karına, dışkılama sonrası tartılın ve ağırlığınızı kaydedin.
Özel Günlere Yönelik Öneriler · Davete gitmeden önce düşük enerjili besinler (salata, meyve, ayran, çorba) tüketin. · Her koşulda diyet listenize uygun besinleri seçmeye özen gösterin. · Kalorisiz veya düşük kalorili içecekleri tercih edin. · Kendinizi besin tekliflerini reddetmeye hazırlayın, aksilikler karşısında cesaretinizi kırmayın. Eğer fazla yerseniz karamsarlığa kapılmayın. Sonraki öğünü sadece salata ve biraz peynir ile geçiştirin. Ev Dışında Yemek · Yemeğe gideceğiniz yere ve ne yiyeceğinize önceden karar verin. · Yemeğe çıkarken fazla yemek yemeyen arkadaşlarınıza eşlik edin. · Açık büfelerden uzak durun. · Yemek öncesi salata barları ziyaret edin. · “Diyet” veya “light” ibaresi olan her şey size uygun olmayabilir, unutmayın. · Küçük porsiyonları tercih edin. · Kızartmalardan uzak durun. · Yağsız sebzeleri tercih edin. · Sosları yemeğinizden ayrı olarak isteyin. Kremalı, soslu yiyecekleri seçmeyin. · Lokantalarda hayır demesini bilin. Gerekirse siparişinizin yarısını tüketin. · Bol bol su için. · İştah açıcılardan uzak durun (Örnek: Tereyağı, tulum peyniri, kızarmış ekmek). · Kendi siparişiniz dışındaki yiyeceklerden yemeyin. · Yemeğin yağlı suyunu tüketmeyin. · Ekmeğin masadan kaldırılması için garsonu uyarın veya uzak bir yere koyun. · Tatlı yerine, sık yemediğiniz özel bir meyveyi deneyin.
Yaşam Biçimine İlişkin Davranış Değişikliği · Stresin en iyi ilacı yemek değil harekettir. · “Egzersiz yapmaya zaman bulamadım” sözünü mazeret kabul etmeyin, zaman ayırınız. Günlük programınızı yaparken önce egzersizi düşünün; diğer işleri arta kalan zamana dağıtın. · Egzersizi kendinize özel zaman olarak belirleyin ve mutlaka kullanın. · Hafta sonları için aktif planlar yapın (Örnek: Treaking, kır gezintileri, tenis) · Sporu görev olarak değil, kendinizi rahatlatmak ve sağlık için bir fırsat olarak görün. · Aktif ve hareketli kişilerle birlikte olmaya özen gösterin. · Kapınızın önünde spor ayakkabılarınızı hazır bulundurun. · Sizi aktif kılacak yeni bir hobi edinin veya eskiden uğraşıp bıraktığınız bir hobinize yeniden başlayın. · Kısa mesafeler için taşıta binmeyin, yürüyün. · Arabanızı otoparkın en uzak köşesine park edin. · Çanta ve benzeri eşyalarınızı başkasına taşıtmayın, kendiniz taşıyın. · Alışveriş yaptığınız yerden satın aldıklarınızı siz taşıyın. Dolayısıyla aşırı ve gereksiz yiyecek ve içecekleri almaktan da kaçınmış olursunuz. · Taksi, otobüs veya servisten 2 durak önce inin ve yürüyün. · Bir şey getirip götürmek için çocuklarınızı yollamayın. · Asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen bantları boykot edin. · Çocuklarla oynarken daha aktif olun. · TV izlerken ütü yapın. · Uzaktan kumanda aletlerinden, telsiz telefonlardan vazgeçin. · Oturarak çalışıyorsanız, ayağa kalkmak için her fırsatı kullanın. · Ev işlerini kendi kendinize yapmaya çalışın. Temizlikçi tutmaktan vazgeçin. · Kilo verme konusunda kendinize güvenin ve sabırlı olun. · Çevrenizdeki kişileri de “yeterli ve dengeli beslenme” konusunda teşvik edin. · Bir diyet programı uygulamanın avantaj ve dezavantajlarını karşılaştırın. · Her gün en az 30 – 45 dakika yürüyün. Yürüyüş, işe gidip gelme şeklinde olduğu gibi özel olarak da yapılabilir. · Kilo verme süresince felsefeniz şu olsun: Üşenme, erteleme, vazgeçme...
|