| Çocuklarda Obezite |
 |
 |
 |
|
Vücut yağ dokusunun aşırı artışı olarak tanımlanır. Ülkemizde okul çağındaki çocuk ve adolesanlarında obezite oranı % 6-15 dolaylarındadır. Olguların çok büyük bir bölümünde ise obezitenin altında yatan bir hastalık yoktur. Bu tip şişmanlığa egzojen, basit, idiopatik ya da primer obezite gibi isimler verilir. Primer obesite polijenik mültifaktori-yel bir hastalıktır. İnsanlarda çeşitli obezite genleri saptanmıştır. Bu genlere sahip olanlar daha fazla yağ depolarlar ve uzun süren açlıklarda daha fazla yaşama şansına sahiptirler. Ortamda yeterli derecede yiyecek varsa bu kişiler, aynı miktarda yemek yeseler bile, obezite genlerine sahip olmayanlara göre daha fazla kilo alırlar. Şişmanların küçük bir bölümünde ise obezite endokrin, genetik ya da hipotalamik bir bozukluğa bağlıdır (endojen ya da sekonder obezite). Primer şişmanlığı olan çocuklarda boy ve kemik yaşı genellikle ileridir. Bu nedenle boy ve kemik yaşı normal veya ileri olan çocuklarda genetik ve endokrin inceleme yapmaya gerek yoktur. I. Primer ( egzojen ) obezite II. Endojen (sekonder) obezite 1.Endokrin nedenler - Cushing sendromu - Hipotiroidizm - Pseudohipoparatiroidi - Büyüme hormonu eksikliği - İnsülinoma veya hiperinsülinizm 2. Hipotalamik bozukluklar - Prader-Willi sendromu (obezite, boy kısalığı, mental gerilik, hipotoni, hipogonadizm) - Laurence-Moon-Biedl sendromu (obezite, mental gerilik, poli- ya da sindaktili, retinitis pigmentosa, hipogonadizm) - Froehlich sendromu (Obezite, polifaji, hipogonadizm) - Serebral tümör, menenjit, ensefalit, travma 3. Kromosomal düzensizlikler - Down sendromu - Turner sendromu Obez çocuklarda arteryel sistolik ve diastolik tansiyon değerleri ortalamanın üstündedir ve zayıflayınca düşer. Ayrıca total kolesterol ve LDL yüksek, HDL düşüktür. Obez çocuklarda T3, T4 ve TSH'ın bazal düzeyleri normaldir. Açlık ya da diyet sırasında T3 düşebilir. Büyüme hormonu düzeyleri normal, IGF 1 düzeyleri ise normal veya artmıştır. Şişman çocuklarda meme bölgesinde toplanan yağ dokusu yalancı bir jinekomasti görünümü verir. Penis normal büyüklükte olmasına karşın pubik yağ dokusuna gömülü olduğundan kaybolur veya küçük gözükür. Yağ dokusu daha çok ekstremite proksimallerinde ve karında toplanır. Karında ve kalçalarda strialar görülür. Pişikler sıktır. Şişman bebekler yaşıtlarından daha geç yürürler. Ayrıca zamanla düztabanlık, tibia vara ve X-bacaklılık gibi ortopedik bozukluklar gelişip ilerler. Aşırı obez çocuklarda ise obezite-alveolar hipoventilasyon sendromu (Pickwick sendromu) nadir de olsa gelişebilir. Bazı obez bireylerde, özellikle adolesan çağdaki kızlarda saldırganlık, utangaçlık, depresyon, içe kapanma, kendisini toplumdan soyutlama ve blumia (yediklerini kusarak çıkarma) gibi ruhsal bozukluklar görülebilir. Çoğu kez kendiliklerinden zayıfladık-larından obez süt çocuklarının diyet tedavisine alınması gereksizdir ve hatta zararlı da olabilir. Şişmahlık tedavisi düşük enerjili diyetler ve aktivitenin arttırılması yoluyla olur. Diyete ilave edilen karnitin lipid metabolizma-sını hızlandırarak kilo kaybını hızlandırır. Di-yet tedavisi çocuğun yaşı, büyüme hızı, psi-kolojik durumu ve içinde bulunduğu çevresel faktörler gibi değişkenler göz önüne alınarak her birey için ayrı ayrı ayarlanmalıdır. Katı ve aşırı diyet tedavilerine uyum güçtür. |
